Zimowa Świnica – dwa wierzchołki w warunkach zimowych (film)

Świnica zimą – wierzchołek taternicki (2291 m n.p.m.) oraz główny (2301 m n.p.m.). Powrót przez przełęcz Zawrat.

Świnica zimą to jeden z najbardziej klasycznych i jednocześnie dość wymagających celów w Tatrach Wysokich. W tym materiale pokazuję zimowe wejście na oba wierzchołki Świnicy – taternicki (2291 m n.p.m.) oraz główny (2301 m n.p.m.) – w pełnych warunkach zimowych.

Trasa prowadzi z Brzezin przez Dolinę Suchej Wody, Halę Gąsienicową i Dolinę Zieloną Gąsienicową na Świnicką Przełęcz, skąd rozpoczyna się kluczowy, najbardziej techniczny odcinek podejścia. Zimą Świnica nabiera wysokogórskiego charakteru – strome fragmenty, ekspozycja i twarde podłoże wymagają doświadczenia i odpowiedniego sprzętu.

🏔 Tatry Wysokie :: Świnica zimą

Świnica (2301 m n.p.m.) wznosi się w głównej grani Tatr, dokładnie na granicy polsko-słowackiej. Od zachodu ogranicza ją Świnicka Przełęcz, od wschodu Zawrat – jeden z kluczowych węzłów Orlej Perci. To szczyt o wyraźnie alpejskim charakterze, którego północne ściany opadają ku Dolinie Gąsienicowej, a południowe ku Dolinie Cichej Liptowskiej. Zimą jego grań nabiera surowości, a podejście przestaje być zwykłą turystyczną wycieczką.

Droga z Brzezin prowadzi Doliną Suchej Wody Gąsienicowej – dawną drogą pasterską, którą przez stulecia wędrowali juhasi i mieszkańcy Podhala. Sama nazwa doliny pochodzi od potoku, który okresowo zanika w podziemnych przepływach. Dziś to najdłuższy i najłagodniejszy dostęp do Hali Gąsienicowej, stanowiący naturalne wprowadzenie w wyższe partie Tatr. W miarę nabierania wysokości pojawia się coraz szersza panorama masywu Koszystej, Żółtej Turni i fragmentów Orlej Perci.

Hala Gąsienicowa to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w polskich Tatrach. Dawniej była terenem intensywnego wypasu należącego do rodu Gąsieniców – stąd jej nazwa. W okresie międzywojennym stała się centrum rodzącego się narciarstwa i taternictwa zimowego. W 1925 roku rozpoczęto budowę schroniska, które dziś funkcjonuje jako Schronisko PTTK Murowaniec. Otwarto je w 1927 roku jako pierwszy w Polsce obiekt zaprojektowany specjalnie z myślą o ruchu wysokogórskim i zimowym. Murowaniec szybko stał się bazą wypadową dla pionierów taternictwa zimowego – to stąd wyruszano na pierwsze zimowe wejścia na Kościelec, Granaty czy właśnie Świnicę.

Z Hali Gąsienicowej wyraźnie widać całą północną ścianę Świnicy – skalistą, stromą, z systemem żlebów i progów. Moje podejście prowadzi przez Dolinę Zieloną Gąsienicową, klasyczny przykład doliny polodowcowej z wyraźnym kotłem i progiem skalnym. W jej centrum leży Zielony Staw Gąsienicowy, jeden z kilkunastu stawów rozsianych w tej części Tatr. Zimą górna część doliny bywa miejscem odkładania się nawianego śniegu, co historycznie czyniło ją terenem wymagającym rozwagi przy niekorzystnym stopniu zagrożenia lawinowego.

Świnicka Przełęcz (2051 m) jest naturalnym obniżeniem w grani głównej. Od wieków stanowiła dogodne przejście między stroną podhalańską a liptowską. To również miejsce, gdzie przecinają się drogi turystyczne: w stronę Kasprowego Wierchu, ku Orlej Perci oraz na samą Świnicę.

Podejście granią na Świnicę ma znaczenie historyczne dla polskiego taternictwa. Już w XIX wieku szczyt ten był celem wypraw badawczych i turystycznych, a w XX wieku stał się miejscem licznych przejść zimowych i szkoleniowych. Grań jest miejscami wąska, z uskokami skalnymi i ekspozycją po obu stronach. Najpierw osiąga się wierzchołek taternicki (2291 m), nazwany tak ze względu na popularność wśród wspinaczy prowadzących drogi północną ścianą. Główny wierzchołek, wyższy o kilka metrów, oddzielony jest krótkim, ale wyraźnie eksponowanym odcinkiem grani.

Świnica od dawna uchodzi za jeden z najbardziej panoramicznych punktów w tej części Tatr. Widać stąd niemal całą Orlą Perć, Kozi Wierch, Granaty, a przy dobrej widoczności także Lodowy Szczyt i Gerlach po stronie słowackiej. Po północnej stronie rozciąga się Dolina Gąsienicowa, której rzeźba jest klasycznym przykładem krajobrazu polodowcowego.

Zejście w stronę Zawratu prowadzi fragmentem Orlej Perci – legendarnego szlaku wytyczonego na początku XX wieku z inicjatywy ks. Walerego Gadowskiego. Mijane są Niebieska Turnia i Zawratowa Turnia – skalne wypiętrzenia w grani, które latem wyposażone są w łańcuchy, a zimą przybierają bardziej surowy charakter. Sama przełęcz Zawrat (2159 m) odegrała istotną rolę w historii turystyki tatrzańskiej – to jedno z pierwszych miejsc, gdzie poprowadzono ubezpieczenia łańcuchowe, a także punkt startowy Orlej Perci.

Zejście północnym stokiem w kierunku Zmarzłego i dalej ku Czarny Staw Gąsienicowy prowadzi przez teren o znacznym nachyleniu. Czarny Staw, położony na wysokości 1624 m, otoczony jest stromymi ścianami Kościelca i Granatów. To jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc w całej Dolinie Gąsienicowej, często pojawiające się w archiwalnych fotografiach taternickich z początku XX wieku.

Powrót przez Halę Gąsienicową i Dolinę Suchej Wody zamyka naszą pętlę. Świnica, choć dostępna znakowanym szlakiem, od dziesięcioleci pozostaje górą, która uczy pokory – zarówno turystów, jak i taterników. Jej położenie w głównej grani oraz historia związana z rozwojem zimowego taternictwa sprawiają, że każda wyprawa w to miejsce wpisuje się w długą tradycję eksploracji Tatr.

📅 Data wyprawy

10.12.2025

Ten film będzie interesujący dla osób:

planujących zimowe wejście na Świnicę,
interesujących się zimową turystyką wysokogórską w Tatrach,
szukających realistycznego obrazu warunków zimowych.

📺 Film „Świnica zimą – dwa wierzchołki” dostępny jest poniżej oraz na kanale Południki na YouTube.

W filmie pokazuję zarówno przebieg trasy, jak i realne warunki panujące w górach o tej porze roku. To zapis zimowej wędrówki – z podejściami, zejściami i panoramami, które przy dobrej pogodzie obejmują znaczną część Tatr Wysokich.

Świnica jest wyjątkowa również dlatego, że posiada dwa wyraźne wierzchołki, oddalone od siebie o kilkadziesiąt metrów i różniące się wysokością. W zimie rekomendowany jest tzw. wierzchołek taternicki, niższy od głównego o 10 metrów.